Gilt für OpenClaw v2026.2 | Dieser Artikel setzt voraus, dass die Grundkonfiguration abgeschlossen ist und du die Modellauswahl oder Kostensteuerung optimieren möchtest.
TL;DR: OpenClaw unterstützt mehrere Modelle: Claude Opus/Sonnet/Haiku, GPT-4o, Gemini, lokale Modelle (Ollama). Mit "agent": {"model": "anthropic/claude-opus-4-6"} wechselst du das Modell. Failover wechselt automatisch zum Backup-Modell: "fallback": [{"model": "claude-sonnet-4", "condition": "rate_limit"}]. Empfohlen: Claude Opus für komplexe Aufgaben, Haiku für hochfrequente einfache Aufgaben.
Unterstützte Modellanbieter
Anbieterübersicht
| Anbieter | Empfohlenes Modell | Eigenschaften | Preisreferenz |
|---|---|---|---|
| Anthropic | Claude Opus 4.6 / Sonnet 4 | Langer Kontext, starkes Reasoning, Injection-Schutz | $15-75/1M Tokens |
| OpenAI | GPT-4o / GPT-4-turbo | Ausgereiftes Ökosystem, starke Tool-Aufrufe | $5-30/1M Tokens |
| Gemini Pro / Ultra | Multimodal, langer Kontext | $1-7/1M Tokens | |
| Groq | Llama 3 / Mixtral | Extrem schnelle Inferenz | Kostenlos/günstig |
| Lokal | Ollama / LM Studio | Datenschutz, keine Einschränkungen | Kostenlos (Hardware nötig) |
Modell-Fähigkeitsvergleich
| Modell | Kontextlänge | Tool-Aufrufe | Multimodal | Reasoning | Kosten |
|---|---|---|---|---|---|
| Claude Opus 4.6 | 200K | ✅ | ✅ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | Hoch |
| Claude Sonnet 4 | 200K | ✅ | ✅ | ⭐⭐⭐⭐ | Mittel |
| GPT-4o | 128K | ✅ | ✅ | ⭐⭐⭐⭐ | Mittel |
| GPT-4-turbo | 128K | ✅ | ⚠️ | ⭐⭐⭐⭐ | Mittel-hoch |
| Gemini Pro | 1M | ✅ | ✅ | ⭐⭐⭐ | Niedrig |
| Llama 3.1 70B | 128K | ⚠️ | ⚠️ | ⭐⭐⭐ | Kostenlos |
Grundlegende Modellkonfiguration
Anthropic Claude
{
"agent": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6",
"thinkingLevel": "high"
},
"models": {
"anthropic": {
"apiKey": "${ANTHROPIC_API_KEY}",
"baseUrl": "https://api.anthropic.com"
}
}
}
Claude-Modell-Empfehlungen:
| Szenario | Empfohlenes Modell | Begründung |
|---|---|---|
| Komplexes Reasoning, Codegenerierung | Opus 4.6 | Stärkste Reasoning-Fähigkeit |
| Alltagsgespräche, einfache Aufgaben | Sonnet 4 | Bestes Preis-Leistungs-Verhältnis |
| Hochfrequente Aufrufe, kostensensitiv | Haiku 3.5 | Schnell und günstig |
OpenAI GPT
{
"agent": {
"model": "openai/gpt-4o"
},
"models": {
"openai": {
"apiKey": "${OPENAI_API_KEY}",
"baseUrl": "https://api.openai.com/v1",
"organization": "org-xxx"
}
}
}
GPT-Modell-Empfehlungen:
| Szenario | Empfohlenes Modell | Begründung |
|---|---|---|
| Allgemeine Aufgaben, Tool-Aufrufe | GPT-4o | Ausgewogene Leistung und Kosten |
| Komplexes Reasoning | GPT-4-turbo | Starkes Reasoning |
| Schnelle Antworten, einfache Aufgaben | GPT-4o-mini | Schnell und günstig |
Google Gemini
{
"agent": {
"model": "google/gemini-2.0-flash"
},
"models": {
"google": {
"apiKey": "${GOOGLE_API_KEY}",
"baseUrl": "https://generativelanguage.googleapis.com/v1beta"
}
}
}
Lokale Modelle (Ollama)
{
"agent": {
"model": "ollama/llama3.1:70b"
},
"models": {
"ollama": {
"baseUrl": "http://localhost:11434"
}
}
}
Ollama-Installation und -Start:
# Ollama installieren
curl -fsSL https://ollama.com/install.sh | sh
# Modell herunterladen
ollama pull llama3.1:70b
ollama pull codellama:34b
# Dienst starten
ollama serve
API-Weiterleitungsdienste
{
"agent": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6"
},
"models": {
"anthropic": {
"apiKey": "${PROVIDER_API_KEY}",
"baseUrl": "https://api.your-provider.com/v1"
}
}
}
Modellformat-Erklärung
Modell-Identifikator-Format
{provider}/{model-name}
| Beispiel | Beschreibung |
|---|---|
anthropic/claude-opus-4-6 |
Anthropic Claude Opus 4.6 |
openai/gpt-4o |
OpenAI GPT-4o |
google/gemini-2.0-flash |
Google Gemini 2.0 Flash |
ollama/llama3.1:70b |
Ollama Llama 3.1 70B |
Benutzerdefinierte Modell-Aliase
{
"models": {
"aliases": {
"smart": "anthropic/claude-opus-4-6",
"fast": "anthropic/claude-sonnet-4",
"cheap": "anthropic/claude-haiku-3.5",
"local": "ollama/llama3.1:70b"
}
},
"agent": {
"model": "smart"
}
}
Alias verwenden:
# Im Chat wechseln
/model fast
# Oder vollständigen Namen verwenden
/model anthropic/claude-sonnet-4
Failover-Strategie
Was ist Failover?
Wenn das Hauptmodell nicht verfügbar ist (z.B. Rate-Limit, Dienstausfall), wird automatisch auf ein Backup-Modell gewechselt.
flowchart TB
REQ[Anfrage empfangen] --> PRIMARY{Hauptmodell verfügbar?}
PRIMARY -->|Ja| EXEC1[Hauptmodell verwenden]
PRIMARY -->|Nein| CHECK{Failover-Bedingung}
CHECK -->|Rate-Limit| SECONDARY1[Backup-Modell 1]
CHECK -->|Dienstausfall| SECONDARY2[Backup-Modell 2]
CHECK -->|Timeout| SECONDARY3[Backup-Modell 3]
SECONDARY1 --> EXEC2[Anfrage ausführen]
SECONDARY2 --> EXEC2
SECONDARY3 --> EXEC2
EXEC1 --> RES[Ergebnis zurückgeben]
EXEC2 --> RES
Failover konfigurieren
{
"agent": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6"
},
"models": {
"fallback": [
{
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"condition": "rate_limit"
},
{
"model": "openai/gpt-4o",
"condition": "error"
},
{
"model": "ollama/llama3.1:70b",
"condition": "timeout"
}
]
}
}
Failover-Bedingungen
| Bedingung | Beschreibung | Beispielszenario |
|---|---|---|
rate_limit |
Rate-Limit | API gibt 429-Fehler zurück |
error |
Beliebiger Fehler | Dienst nicht verfügbar, Netzwerkfehler |
timeout |
Anfrage-Timeout | Zu lange Antwortzeit |
overloaded |
Dienst überlastet | API gibt 503-Fehler zurück |
always |
Immer verwenden | Einfache Round-Robin-Strategie |
Erweiterte Failover-Konfiguration
{
"models": {
"fallback": [
{
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"condition": "rate_limit",
"maxRetries": 3,
"retryDelay": 1000
},
{
"model": "openai/gpt-4o",
"condition": "error",
"maxRetries": 2
},
{
"model": "ollama/llama3.1:70b",
"condition": "always"
}
],
"fallbackPolicy": {
"retryPrimaryAfter": 60000,
"logFallbacks": true,
"notifyUser": true
}
}
}
Szenariobasierter Modellwechsel
Nach Sitzungstyp wechseln
Verschiedene Sitzungstypen verwenden verschiedene Modelle:
{
"agents": {
"defaults": {
"model": "anthropic/claude-sonnet-4"
},
"byChannel": {
"telegram": {
"model": "anthropic/claude-haiku-3.5"
},
"discord": {
"model": "anthropic/claude-sonnet-4"
}
},
"bySessionType": {
"main": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6"
},
"group": {
"model": "anthropic/claude-haiku-3.5"
}
}
}
}
Nach Aufgabentyp wechseln
{
"agents": {
"taskModels": {
"code": "anthropic/claude-opus-4-6",
"reasoning": "anthropic/claude-opus-4-6",
"chat": "anthropic/claude-sonnet-4",
"simple": "anthropic/claude-haiku-3.5"
}
}
}
Dynamischer Modellwechsel
Zur Laufzeit das Modell wechseln:
# CLI-Wechsel
openclaw agent --model anthropic/claude-opus-4-6 --message "Komplexe Aufgabe"
# Im Chat wechseln
/model anthropic/claude-opus-4-6
Jetzt Claude Opus 4.6, geeignet für komplexe Reasoning-Aufgaben
/model anthropic/claude-haiku-3.5
Gewechselt zu Haiku 3.5, schnelle Antworten für einfache Aufgaben
Kostenoptimierungsstrategien
Modell-Kostenvergleich
| Modell | Eingabekosten | Ausgabekosten | Anwendungsfall |
|---|---|---|---|
| Claude Opus 4.6 | $15/1M | $75/1M | Komplexes Reasoning, wichtige Entscheidungen |
| Claude Sonnet 4 | $3/1M | $15/1M | Alltagsaufgaben, ausgewogene Wahl |
| Claude Haiku 3.5 | $0.80/1M | $4/1M | Einfache Aufgaben, hochfrequente Aufrufe |
| GPT-4o | $5/1M | $15/1M | Tool-Aufrufe, multimodal |
| GPT-4o-mini | $0.15/1M | $0.6/1M | Schnelle Antworten, einfache Aufgaben |
| Gemini Flash | $0.075/1M | $0.3/1M | Kostensensitiv, hochfrequent |
Kostenoptimierungskonfiguration
{
"agents": {
"defaults": {
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"costOptimization": {
"enabled": true,
"rules": [
{
"condition": "context_length > 50000",
"model": "anthropic/claude-sonnet-4"
},
{
"condition": "simple_query",
"model": "anthropic/claude-haiku-3.5"
},
{
"condition": "code_generation",
"model": "anthropic/claude-opus-4-6"
}
]
}
}
}
}
Token-Verbrauchsüberwachung
# Aktuelle Sitzungsnutzung anzeigen
/status
# Beispielausgabe:
# Session: main
# Model: anthropic/claude-opus-4-6
# Tokens: 12,345 input / 2,456 output
# Cost: $0.21
# Nutzungsanzeige aktivieren
/usage full
Nutzungsanzeige konfigurieren
{
"usageTracking": {
"enabled": true,
"showInResponse": true,
"trackBySession": true,
"trackByChannel": true,
"alertThreshold": 10.00
}
}
Denkniveau-Konfiguration
Thinking Level Erklärung
| Stufe | Beschreibung | Token-Verbrauch | Anwendungsfall |
|---|---|---|---|
off |
Kein Denken anzeigen | Niedrigster | Einfache Aufgaben |
minimal |
Minimales Denken | Niedrig | Schnelle Antworten |
low |
Geringes Denken | Mittel-niedrig | Alltagsgespräche |
medium |
Mittleres Denken | Mittel | Ausgewogene Wahl |
high |
Hohes Denken | Hoch | Komplexes Reasoning |
xhigh |
Extrem hohes Denken | Höchster | Komplexeste Aufgaben |
Denkniveau konfigurieren
{
"agent": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6",
"thinkingLevel": "high"
}
}
Dynamisch wechseln
# Im Chat wechseln
/think high
Jetzt im hohen Denkmodus, geeignet für komplexes Reasoning
/think minimal
Gewechselt zu minimalem Denken, schnelle Antworten
Lokale Modelle im Detail
Ollama-Konfiguration
{
"agent": {
"model": "ollama/llama3.1:70b"
},
"models": {
"ollama": {
"baseUrl": "http://localhost:11434",
"options": {
"temperature": 0.7,
"num_ctx": 32768,
"num_predict": 4096
}
}
}
}
Empfohlene lokale Modelle
| Modell | Parameter | Speicherbedarf | Eigenschaften |
|---|---|---|---|
| Llama 3.1 8B | 8B | 8GB | Leichtgewichtig, schnell |
| Llama 3.1 70B | 70B | 48GB | Starkes Reasoning |
| CodeLlama 34B | 34B | 24GB | Code-spezialisiert |
| Qwen 2.5 72B | 72B | 48GB | Mehrsprachig |
| Mistral Large | 123B | 80GB | Stärkstes Open Source |
Hardware-Empfehlungen
| Modellgröße | CPU | GPU | Arbeitsspeicher |
|---|---|---|---|
| 7B-8B | 8+ Kerne | 8GB VRAM | 16GB |
| 13B-14B | 12+ Kerne | 16GB VRAM | 32GB |
| 30B-34B | 16+ Kerne | 24GB VRAM | 48GB |
| 70B+ | 32+ Kerne | 48GB+ VRAM | 128GB |
Multi-Anbieter-Lastverteilung
Round-Robin-Strategie
{
"models": {
"loadBalancing": {
"strategy": "round_robin",
"providers": [
{
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"weight": 1
},
{
"model": "openai/gpt-4o",
"weight": 1
}
]
}
}
}
Gewichtete Strategie
{
"models": {
"loadBalancing": {
"strategy": "weighted",
"providers": [
{
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"weight": 70
},
{
"model": "openai/gpt-4o",
"weight": 20
},
{
"model": "ollama/llama3.1:70b",
"weight": 10
}
]
}
}
}
Kostenbasierte Strategie
{
"models": {
"loadBalancing": {
"strategy": "cost_optimized",
"dailyBudget": 10.00,
"providers": [
{
"model": "anthropic/claude-opus-4-6",
"maxBudget": 5.00,
"useFor": ["complex", "reasoning"]
},
{
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"maxBudget": 3.00,
"useFor": ["chat", "code"]
},
{
"model": "anthropic/claude-haiku-3.5",
"maxBudget": 2.00,
"useFor": ["simple", "high_frequency"]
}
]
}
}
}
Best Practices für Modellkonfiguration
1. Schichtung nach Szenario
{
"agents": {
"defaults": {
"model": "anthropic/claude-sonnet-4",
"thinkingLevel": "medium"
},
"byUseCase": {
"coding": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6",
"thinkingLevel": "high"
},
"chat": {
"model": "anthropic/claude-haiku-3.5",
"thinkingLevel": "minimal"
},
"research": {
"model": "anthropic/claude-opus-4-6",
"thinkingLevel": "xhigh"
}
}
}
}
2. Vernünftiges Budget setzen
{
"budget": {
"daily": 20.00,
"weekly": 100.00,
"monthly": 400.00,
"alertThreshold": 0.8,
"hardLimit": true
}
}
3. Überwachung und Analyse
{
"analytics": {
"trackUsage": true,
"trackCosts": true,
"trackPerformance": true,
"exportPath": "~/.openclaw/analytics",
"retentionDays": 30
}
}
4. Testen und Verifizieren
# Modellverbindung testen
openclaw doctor --check models
# Bestimmtes Modell testen
openclaw agent --model anthropic/claude-opus-4-6 --message "Testnachricht"
# Modellantworten vergleichen
openclaw benchmark --models "anthropic/claude-opus-4-6,openai/gpt-4o" --prompt "Komplexe Frage"
Fehlerbehebung
Modellverbindung fehlgeschlagen
# API Key prüfen
openclaw config get models.anthropic.apiKey
# Verbindung testen
curl -X POST https://api.anthropic.com/v1/messages \
-H "x-api-key: $ANTHROPIC_API_KEY" \
-H "Content-Type: application/json" \
-d '{"model": "claude-sonnet-4", "max_tokens": 10, "messages": [{"role": "user", "content": "hi"}]}'
# Netzwerk prüfen
ping api.anthropic.com
Rate-Limit
# Nutzung anzeigen
openclaw usage --today
# Beispielausgabe:
# Date: 2026-02-26
# Total tokens: 123,456
# Cost: $1.23
# Requests: 89
# Rate-Limit-Behandlung konfigurieren
openclaw config set models.anthropic.rateLimitHandling auto_retry
Probleme mit lokalen Modellen
# Ollama-Dienst prüfen
curl http://localhost:11434/api/tags
# Prüfen ob Modell geladen ist
ollama list
# Modell manuell laden
ollama run llama3.1:70b
# GPU-Nutzung prüfen
nvidia-smi
Fazit
Multi-Modell-Konfiguration ist eine der leistungsstarken Funktionen von OpenClaw:
- Flexibler Wechsel: Das passende Modell je nach Aufgabe wählen
- Failover-Schutz: Automatische Behandlung bei Modell-Nichtverfügbarkeit
- Kostenoptimierung: Vernünftige Budgetverteilung, Verschwendung vermeiden
- Lokale Unterstützung: Lokale Modelle für datenschutzsensible Szenarien
Durch vernünftige Modellkonfiguration findest du die beste Balance zwischen Leistung, Kosten und Datenschutz.
Zusammenfassung dieses Artikels:
- Konfigurationsmethoden verschiedener Modellanbieter beherrscht
- Failover-Strategie und Konfiguration verstanden
- Szenariobasierten dynamischen Modellwechsel erlernt
- Kostenoptimierungsstrategien und Überwachungsmethoden kennengelernt
- Konfiguration und Nutzung lokaler Modelle beherrscht
Änderungsprotokoll:
- 2026-02-26: Erstveröffentlichung, basierend auf OpenClaw v2026.2
Seriennavigation:
- ← Vorheriger Artikel: Gateway-Kernkonzepte
- → Nächster Artikel: Skills-System im Detail